In de war

Ik ben een beetje in de war. Of op zijn minst aan het denken gezet. En nog wel over zo’n zwaar onderwerp als de opvoeding van onze kinderen. De aanleiding daartoe was natuurlijk het boek ‘Our Babies, Ourselves’, wat ik onlangs uitgelezen heb. Daarin kwam naar voren dat babies sinds het begin der mensheid na de geboorte altijd dicht bij de moeder bleven. Ze werden overdag gedragen, kregen dag en nacht borstvoeding naar behoefte en sliepen ‘s nachts bij de moeder of ouders in bed. In veel landen en culturen gaat dat nu nog steeds zo, met kleine variaties afhankelijk van de plaatselijke omstandigheden. Deze manier van met kinderen omgaan is eigenlijk pas veranderd sinds de Industriële Revolutie in Europa, zo’n 200 jaar geleden. Omdat mannen én vrouwen in fabrieken aan het werk moesten, konden babies niet altijd meer bij de moeder blijven en moesten er andere manieren gevonden worden om ‘werk en zorg te combineren’. In die tijd stierven er ook veel babies, met name ‘s nachts, en men dacht dat dat kwam omdat ze bij hun ouders in bed sliepen en de ouders er ‘s nachts per ongeluk op waren gaan liggen. Daarom werden er in verschillende Europese landen zelfs wetten uitgevaardigd dat kinderen in hun eigen bed moesten slapen, en niet meer bij de ouders in bed. Later is echter uit onderzoek gebleken dat moeders die met hun kind slapen, vrijwel onmogelijk op hun kind kunnen gaan liggen, tenzij ze onder invloed zijn van alcohol of drugs, ernstig overgewicht hebben of veel roken. Er is juist een sterke interactie en onderlinge afstemming in slaapritme tussen een moeder en kind die samen slapen. De doodsoorzaak van de babies was daarom eerder infanticide: de babies werden opzettelijk gedood in hun slaap, omdat veel gezinnen in de steden in enorme armoede leefden en simpelweg niet nóg een mond konden voeden, hoe erg het ook klinkt. Maar sindsdien bestaat er in de westerse wereld een enorme angst voor het samenslapen met een baby, want ‘je zou er maar op gaan liggen’. Terwijl het alleen laten slapen van een jonge baby ook risico’s met zich meebrengt, omdat het kind dan juist de interactie met de moeder mist, die hem o.a. helpt zijn ademhaling te reguleren. Een andere reden waarom kinderen niet bij hun ouders slapen is de individualisering van de westerse samenleving. Het ouderlijk bed is nu privé, daar horen geen kinderen in. Bovendien is een van de doelen van de westerse opvoeding om een kind zelfstandigheid bij de brengen, en daar hoort bij dat een kind al snel in een eigen bed en op de eigen kamer slaapt.

Nu wil ik niet zeggen dat we terug moeten of kunnen naar de oertijd, en dat iedereen zijn kinderen zou moeten dragen tot ze kunnen lopen, of met ze in één bed slapen. Maar door het lezen van dit boek heb ik me wel gerealiseerd dat er niet één juiste manier bestaat om met babies en kinderen om te gaan. En dat de Westerse benadering ook zijn keerzijde heeft. De schrijfster noemt dit met een mooi woord trade-offs: de afwegingen die alle ouders maken in hoe zij met hun kinderen omgaan. Je kunt met je kind veel dragen en met hem of haar in één bed slapen, maar daarmee lever je wel een stukje van je vrijheid in. Je kunt ook besluiten je kind alleen te laten slapen, in een eigen bed, maar dan zal het kind meer huilen en kom je wellicht minder tegemoet aan de biologische behoefte van een baby aan lichamelijk contact.

In ons gezin is de baby-tijd wel zo’n beetje voorbij. En onze kinderen worden ‘gewoon’ op z’n Hollands opgevoed, met als handboek ‘Regelmaat en Inbakeren’ van Ria Blom. Small wijdt in haar boek zelfs nog een paragraaf aan deze typisch Nederlandse manier van met kinderen omgaan, en het belang dat wordt gehecht aan vaste tijden voor eten, spelen en slapen. En Nederlandse kinderen slapen gemiddeld het grootst aantal uren per dag ter wereld! Maar terugkijkend met wat ik nu weet vraag ik me toch af of ik dingen anders gedaan zou willen hebben. Onmogelijke vraag natuurlijk, maar toch. Het huilen van allebei toen ze een paar maanden waren en moesten ‘leren’ om zelf in slaap te vallen, in hun eigen bed, sneed door m’n ziel. Maar ik wist geen andere oplossing. En toen ze er eenmaal aan gewend waren en rustig zonder te huilen in hun eigen bed sliepen, was ik ook wel weer blij voor de rust die dat opleverde. Maar hebben we ze daardoor tekort gedaan? Zou onze oudste bijvoorbeeld minder gevoelig en kwetsbaar geweest zijn als hij meer onze nabijheid en de geborgenheid van het samen slapen had ervaren, of is het gewoon zijn aard? Ik ga het mijzelf echter niet moeilijk maken met ‘what-if’ vragen, maar mocht er ooit een derde komen, dan ga ik het wellicht toch een beetje anders doen. Ik heb zelfs al gekeken naar welk type draagdoek ik in dat geval aan mijn collectie zou willen toevoegen, zo ben ik dan ook wel weer…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: