Lezen

Ondanks dat ik mijn vrije tijd graag besteed aan internetten en televisie kijken, lees ik ook nog wel eens een boek. De laatste keer dat ik schreef over de boeken die ik las, is alweer bijna een jaar geleden, dus het is tijd voor een update.

902742733x_2Ik was toen net begonnen in het geweldige en leerzame boek ‘Paarden, zwaarden en ziektekiemen’ van Jared Diamond. Het is een dikke pil, maar het heeft me echt inzicht gegeven in hoe de verschillen in welvaart in de wereld (mogelijk) zijn ontstaan. Diamond geeft de verschillend in geografische omstandigheden tussen verschillende werelddelen een grote rol, evenals het verschil in aanwezige planten- en diersoorten die geschikt zijn voor domesticatie. De gebieden waar de omstandigheden het meest gunstig waren kregen daarmee een voorsprong. Daar ontwikkelde de landbouw zich het eerst en was dat ook het meest succesvol. Als er eenmaal landbouw is, groeit de bevolking sneller en hoeft niet iedereen zich meer bezig te houden met jagen, verzamelen of op andere manieren voor zijn eigen eten zorgen. Dan komt er ontwikkeling op gang en technologische vooruitgang. De kernvraag in het boek is eigenlijk waarom Europa Amerika veroverde, en niet andersom. Diamond gaat voor de beantwoording van deze vraag heel ver terug. In het midden-oosten waren de omstandigheden voor de ontwikkeling van de landbouw ideaal, wat dus ook al heel vroeg gebeurde. Vervolgens kon de landbouw, met de gewassen en de landbouwhuisdieren, zich vrij makkelijk verspreiden naar west-europa. Op het Amerikaanse continent waren de omstandigheden voor het ontstaan van landbouw minder gunstig en was de verspreiding van de ‘nieuwe’ gewassen en landbouwdieren ook veel moeilijker, vanwege de geografische omstandigheden. Dus in Europa kwam de ontwikkeling en vooruitgang ook sneller op gang dan in Amerika en werden de scheepvaart en bijvoorbeeld stalen zwaarden eerder ontwikkeld in Europa dan in Amerika. Wie echt wil weten hoe het zit leze het hele boek, maar dat is heel in het kort waarom Europa Amerika veroverde, en niet andersom…

Born_in_blood_and_fire_3Door het lezen van bovenstaand boek, en omdat we in Zuid Amerika wonen, wilde ik graag meer lezen over de geschiedenis van Zuid Amerika. In Nederland kocht ik daarom het Engelstalige ‘Born in Blood and Fire‘ van John Charles Chasteen. Een geschiedenisboek dat op veel Amerikaanse universiteiten gebruikt wordt. Het is zeer goed leesbaar en geeft een heel duidelijk inzicht in de geschiedenis van het zuidamerikaanse continent, met name vanaf de verovering door Europa. Echt een aanrader!

Nu ik wist hoe de verschillen in de wereld ontstaan zijn, en waarom er in sommige delen van de wereld nog zoveel armoede is, wilde ik ook graag weten wat daar dan aan gedaan kan worden. Jeffreysachs_heteindevandearmoede_6 Daarover verschillen de meningen nogal tegenwoordig, en de een is optimistischer dan de ander. Maar pessimistisch zijn kan altijd nog, en dat helpt ons bovendien niet zoveel verder, dus besloot ik een optimistisch boek te lezen, te weten ‘Het einde van de armoede’ van de econoom Jeffrey Sachs. Wederom een zeer leesbaar boek, ook voor mensen die geen enkel benul hebben van economische theorieën (zoals ik). Aan de hand van aansprekende voorbeelden legt hij uit hoe de economieën van arme landen er bovenop geholpen kunnen worden. Voorwaarde daarvoor is wel dat de regering van een land zélf om hulp vraagt en komt met een goed armoedebestrijdingsplan. En ook dat donoren dan wel met voldoende geld over de brug komen, want daar ontbreekt het volgens Sachs vaak aan. Wat mij erg aansprak in het boek is het concept van de armoedefuik. Dat wil zeggen dat je (als persoon, maar ook als land of bijvoorbeeld als dorp) zo arm kan zijn (of worden) dat je er niet meer op eigen kracht uit kan komen. Als het je aan álles ontbreekt, kun je nauwelijks of niet overleven, laat staan investeren in de toekomst (van je gezin, je dorp, je land). Met hulp van buitenaf kun je dan die eerste stap zetten op de ‘ontwikkelingsladder’ en als je eenmaal uit die diepe ellende bent, op eigen benen weer verder. Een aansprekende theorie, al zal de praktijk in vele gevallen nog weerbarstig lijken. Maar het is een krachtig pleidooi tegen cynisme en tegen hen die bij voorbaat al veronderstellen dat het toch allemaal niet helpt.

Spijswetten_2Ook nam ik mee in mijn koffer xb4Nieuwe Spijswettenxb4 van mijn favoriete schrijfster en grote voorbeeld Louise O. Fresco. Van haar heb ik al xb4De ondraaglijke lichtheid van de vleermuisxb4, xb4De Kosmopolietenxb4, xb4Nieuwe Spijswettenxb4 en sinds kort ook xb4De tuin van de sultan van Romexb4. Ontbreken alleen nog xb4Schaduwdenkers en Lichtzoekersxb4 en xb4De Utopistenxb4, haar nieuwste roman. Louise Fresco is een voorbeeld dat ik niet geheel heb nagevolgd. Ze heeft gestudeerd in Wageningen, daar ook les gegeven (helaas heb ik nét geen les meer van haar gehad) en ging vervolgens bij de FAO (Voedsel en Landbouworganisatie van de VN) in Rome werken. Ze werkt nu als hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, met als aandachtsgebied xb4de grondslagen voor duurzame ontwikkeling in internationaal perspectiefxb4. En daarnaast heeft ze dus ook nog tijd om leesbare boeken te schrijven. Kijk ook maar eens hier voor haar indrukwekkende CV. Zo ver ben ik dus nog niet, ik houd het voorlopig even bij het lezen van haar boeken. Nieuwe Spijswetten gaat over eten en de productie van voedsel. Veel mensen maken zich tegenwoordig zorgen over voedsel en eten. Is ons eten nog wel gezond, met alle bestrijdingsmiddelen en kunstmest? Is het mogelijk genoeg voedsel te produceren voor de nog steeds groeiende wereldbevolking? Moeten we terug naar vroeger, is biologische landbouw de oplossing, of juist de toepassing van moderne (bio)technologie? Of moeten we allemaal vegetarisch gaan eten? Op al deze (en meer) vragen geeft Fresco een uitgebalanceerd en ook wel wetenschappelijk antwoord. Voor deze nieuwe tijd zijn er wellicht ook nieuwe xb4spijswettenxb4 nodig, want voedsel is niet vanzelfsprekend.

Tuin_sultanVervolgens las ik xb4De tuin van de Sultan van Romexb4, die broertje L. voor me meebracht. Het is een roman, maar wel een dunne, eigenlijk is het een verhaal, je leest het zo uit. Het speelt zich allemaal af in één nacht, in – verrassend – een park dat xb4de tuin van de Sultan van Rome’  genoemd wordt. Het gaat over een jongen die illegaal in Rome is en droomt over rijk worden en vervolgens terugkeren naar zijn familie. In werkelijkheid gaat het hem helemaal niet zo goed af en leeft hij in de marge van de samenleving, mag hij niet opvallen en verdient hij slechts een klein beetje geld met het verkopen van rozen. Het is een droevig verhaal, maar er spreekt ook hoop uit, hoop op een betere toekomst.

Advertisements

One comment

  1. Anneleen · · Reply

    Ha M.

    Leuk om je blog weer eens te lezen. Ik liep wat achter 😉 … Hier gaat zo alles z’n gangetje. Nog 3 weken werken en dan ga ik met verlof. Heerlijk, ben ik wel aan toe! Jullie komen in het najaar weer naar NL heb ik begrepen. Fijn! Kunnen we dan weer eens bijkletsen. Ik moet zeggen dat ik de laatste tijd niet zoveel meer mail ed. maar dat had je al gemerkt. Binnenkort gaat de pc naar beneden wegens interne verhuizingen (lees: ruimtegebrek) dus zal ik er misschien wat vaker achter duiken…
    Groetjes, Anneleen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: