Nogmaals een boek

Nu dus even over een boek dat ik nog aan het lezen ben: A Charlotte Mason Companion, van Karen Andreola. Dit boek kreeg ik te leen van Amy, een Amerikaanse vrouw die samen met haar man Micah en hun 5 kinderen onlangs in Tarapoto is komen wonen. We kwamen elkaar tegen in de supermarkt en sindsdien zien we elkaar regelmatig. Micah werkt hier als ‘zendeling’ en Amy ondersteunt dit werk én geeft haar kinderen (in de leeftijd van 2 tot 11 jaar) thuisonderwijs. De methode die ze hiervoor gebruikt is gebaseerd op de ideeën van Charlotte Mason, een Engelse onderwijzeres die leefde aan het eind van de 19e, begin 20e eeuw. Charlotte Mason heeft een heel aantal boeken geschreven over thuisonderwijs, en in het boek van Karen Andreola worden deze ideeën beschreven.

Nu gaan onze kinderen gewoon naar school, maar dat is alleen ‘s ochtends. Elke middag zijn ze thuis en dat zijn soms lange middagen. Met name Leon kan wel wat meer uitdaging gebruiken. Het idee van (volledig) thuisonderwijs geven stond me nooit zo aan, maar door dit boek over Charlotte Mason ben ik er toch wat enthousiaster over geworden. En wie weet komt het nog eens zover, als we hier bijvoorbeeld geen goede lagere school voor Leon kunnen vinden. Ik zie nu de mogelijkheid van (deels) thuisonderwijs geven vooral als een kans onze (leergierige) kinderen kennis en ideeën bij te brengen die ze anders níet zouden krijgen.

Wat zijn nu de ideeën van Charlotte Mason? Om te beginnen was zij een zeer gelovige vrouw en was ze van mening dat de opvoeding en het onderwijs van kinderen in de eerste plaats de verantwoordelijkheid zijn van de ouders. Thuis is de plaats waar ze leren over ‘God, Man and the Universe’. En hóe leren kinderen dan het beste? Door het gebruik van ‘Living books’. Dat zijn boeken over één onderwerp, geschreven door één auteur, waarbij je de betrokkenheid van de auteur bij het onderwerp in het boek terugziet. Of het nu gaat over ijsberen, watervogels, de ontdekking van de gloeilamp, hunebedden of wat dan ook, als kinderen daar een heel boek over lezen (op hun niveau) leren ze daar meer van dan van een kort stukje over elk van deze onderwerpen in een algemeen lesboek. Volgens Charlotte Mason leren kinderen het beste en onthouden ze meer als ze een band krijgen met het onderwerp. Er is dan vervolgens ook geen sprake van een ‘overhoring’, maar de leerlingen vertellen na het lezen van een (gedeelte van) een boek over wat ze gelezen hebben.

Als ik naar mezelf kijk, kan ik zeggen dat ik zelf ook veel geleerd heb van ‘Living books’. Kijk maar naar alles wat ik de afgelopen dagen geschreven heb over boeken. Allemaal boeken over een bepaald onderwerp, geschreven door één auteur, waarin je de betrokkenheid van de auteur met het onderwerp door het hele boek heen merkt. Het zou toch gaaf zijn als kinderen óók op deze manier kunnen leren! Voor sommige ‘vakken’ zijn nog steeds wel ‘gewone’ lesboeken nodig, zoals voor het leren lezen, schrijven en rekenen, maar daarnaast zijn er nog zoveel dingen te leren. Over de natuur, andere landen en culturen, geschiedenis, kunst, muziek, poëzie, noem maar op. Je kunt je hele leven leren en dan weet je nog niet alles. En kinderen kunnen op hun eigen niveau ook al heel veel leren. Kinderen wíllen ook graag leren. Zoals Charlotte Mason het zegt:

‘Children come into the world with a natural appetite for, and affinity with, all the material of knowledge’

Het lijkt me leuk om hiermee aan het werk te gaan. Om – vooralsnog – een deel van de middag te gebruiken om samen met de kids dingen te lezen en te leren over allerlei onderwerpen. Ik ga maar vast een boekenlijstje samenstellen…

Voor de volledigheid moet ik trouwens nog wel vermelden dat ik niet over het héle boek zo enthousiast ben. Ik heb het nog niet uit, maar mijn enthousiasme zakte een beetje in bij het lezen van een aantal hoofdstukken over de opvoeding van kinderen. De ideeën van Charlotte Mason hierover zijn behoorlijk ouderwets, maar worden zonder verder commentaar overgenomen door haar bewonderaar Karen Andreola. Volgens Charlotte Mason is het belangrijk dat kinderen goede gewoontes (‘habits’) aanleren en gehoorzaam en beleefd zijn. Dat ze leren kiezen tussen goed en kwaad, en dat ze hun wil trainen om dat te doen. Dat is allemaal prachtig natuurlijk, maar om dit te bereiken wordt wel veelvuldig gebruik gemaakt van straffen en belonen. Een voorbeeld: een meisje dat vervelende dingen zegt, krijgt later op de dag geen stuk van de (versgebakken?) cake, want ‘als er geen zoete dingen uít je mond komen, gaan die er ook niet ín’. Een heel hoofdstuk is gewijd aan een meisje van 6 dat maar niet stil kan zitten tijdens de les, haar aandacht maar heel kort kan vasthouden. Dat is toch wel heel ernstig, ze moet écht leren zich te concentreren, want als het zo doorgaat loopt het niet goed met haar af (a life wasted…).

In het boek wordt ook vaak verwezen naar de Victoriaanse tijd en het staat vol met zeer idyllische en romantische tekeningen van kinderen van minstens een eeuw geleden. Het is dus een beetje zoeken naar wat ik wel en niet waardevol vind, maar dat houdt de geest scherp, zullen we maar zeggen.

Advertisements

3 comments

  1. francike · · Reply

    Hoi Martine
    Ik ben een trouwe lezer van je blog, altijd leuk om weer wat nieuws van je te lezen. Ik doe met Anna en Job volledige homeschooling, en dat kan echt wel leuk zijn. Als je er nog wat meer over wil weten stuur je maar een mailtje. Wij verhuizen waarschijnlijk in de zomer weer terug naar nederland na 4,5 vancouver.

  2. Hoi Francike, ik zou je graag een mailtje sturen, maar ik heb geen adres van jullie! Mail anders even naar veenwolfjesatgmailpuntcom.
    Martine

  3. Pascale · · Reply

    Dat dwepende vind ik een groot nadeel van het boek; Karen Andreola gaat wel heel erg ver in haar adoratie voor Charlotte Mason.

    Wat me ook stoorde, was dat het boek het idee geeft dat moeder alwetend behoort te zijn. Andreola beschrijft een scène aan tafel, waarin haar kinderen aan het kleuren zijn. Moeder houdt een boek op schoot onder tafel, zodat de kinderen het niet zien. En passant vertelt moeder allemaal weetjes over het onderwerp waarover zij aan het tekenen zijn, alsof zij dat allang wist. Andreola beschrijft het met een soort gniffelend genoegen, heel ergerlijk.

    Een groot voordeel van thuisonderwijs vind ik nu juist dat je sámen met je kinderen leert. Dat je laat zien dat je niet alles weet, maar dat je wel alles kunt opzoeken.

    Als ik niet weet hoe haaien zich voortplanten, dan gaan we samen naar de bibliotheek of zoeken het op internet op. Dan ga ik dat niet stiekem vantevoren opzoeken en aan de kinderen vertellen alsof ik dat allang wist. Ik vind het heel belangrijk om mijn kinderen te vertellen wáár ze dingen kunnen opzoeken, waar ze op moeten letten om geen eenzijdige informatie te krijgen, dat de ene wetenschapper dit zegt, maar een andere weer dat. Dat je zo je eigen mening moet vormen.

    Het opvoedkundige gedeelte van het boek is inderdaad ook een groot minpunt. Afschuwelijk, over dat zesjarige meisje. Bovendien is een van de pijlers van CM nu juist dat de lessen kórt moeten zijn. Echt kort, te beginnen met vijf minuten voor een zesjarige en volgens mij vanaf een jaar of tien pas uitgebreid naar twintig minuten. Het kind zich niet moet aanpassen aan de lessen, maar de lessen aan het kind.

    Maar het boek is wel een aardige inleiding van wat de CM-methode inhoudt. Da’s wel een pluspunt. 🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: